DLA RODZICÓW
O czytelnictwie słów kilka...
Dużo się ostatnio mówi o spadku
czytelnictwa Polaków. Autorytety biją na alarm. Opisują wtórny analfabetyzm -
spowodowany m.in. dominacją mediów elektronicznych w naszym życiu,
komputeryzacją, wideomanią.
Wzorce postępowania dorosłych powiela młodzież, co sprawia, że i ona niechętnie
sięga po książkę, wybierając media łatwiejsze w odbiorze.
Jak wykazują badania czytanie zdecydowanie wyprzedzają inne zajęcia: spotkania
ze znajomymi, oglądanie telewizji, gry komputerowe i sport.
Uczniowie często mówią, że książki są nudne. Wychowani przez współczesne media
przywykli do mocnych, szybko zmieniających się bodźców. Stąd np. kolosalny
sukces Harrego Pottera J. Rowling, książki, w której jest szybka akcja, magia,
mocne wrażenia.
Dlaczego rodzice
powinni zachęcać swoje dzieci do czytania książek ?
Jakie czynniki kształtują zachowania czytelnicze młodzieży? Badania ankietowe i
obserwacje wskazują na wpływ domu rodzinnego (wzory czytania), środowiska
rówieśników i rynkowej reklamy.
Wyrabianie w dzieciach nawyku regularnego czytania oraz nadanie książce
odpowiedniego znaczenia w ich systemie wartości zależy w dużej mierze od
rodziców. Każdy z nas słyszał chyba o akcji "Cała Polska czyta
dzieciom" prowadzonej przez Fundację "ABCXXI-Program Zdrowia
Emocjonalnego". Autorzy podkreślają, że dzieci, którym rodzice codziennie
głośno czytali książki, sami także chętnie-czytają.
Książka jest wytworem bardzo osobliwym. Jej wartość to nie tylko kształt
edytorski i zawartość, ale także jeszcze osoba czytająca, czas, miejsce oraz
nastrój. Czytanie jest czynnością bardzo indywidualną, intymną każdego
człowieka, a przeżycia podczas czytania budują system wartości intelektualnych
i emocjonalnych, wpływają na jego zachowania.
Kontakt z książką dostarcza wiedzy o świecie i ludziach, rozwija wyobraźnię,
kształtuje właściwą hierarchię wartości, uwrażliwia na przeżycia i uczucia
innych.
Czy-warto-czytać-książki-w-epoce-Internetu?
Jesteśmy świadkami, jak kultura piśmienna zderzyła się z kulturą masową i
medialną. Słowo drukowane musi pogodzić się z faktem, że ma konkurentów. Ale
czy "obraz" odniósł już zwycięstwo nad słowem drukowanym? Publikacje
elektroniczne mają tę przewagę nad tradycyjnym tekstem, że są multimedialne
(tzn. mogą jednocześnie generować tekst, grafikę, dźwięk, animację), a do tego
dochodzi jeszcze możliwość modyfikowania tego przekazu przez samego użytkownika
sieci. Wystarczy kliknąć myszką. Trzeba jednak pamiętać, że komputer może w
równym stopniu okazać się pomocą, jak i poważnym zagrożeniem. Komputer powinien
być dla uczącego się tylko jednym ze źródeł czerpania dodatkowych wiadomości
oraz kontrolowania swoich umiejętności. Istota czytania czy to poprzez nośnik
papierowy czy elektroniczny polega na stopniu jego sprawności i rozumieniu
czytanego tekstu.
Czytanie jest to zdolność rozumienia mowy ludzkiej zakodowanej w znakach pisma.
Zdaniem psychologów "umieć czytać -znaczy rozumieć tekst, ale umieć dobrze
czytać -znaczy zrozumieć sens i treść we wszystkich jego warstwach w możliwie
najkrótszym czasie".
Psychologowie i pedagodzy wskazują bezpośrednią zależność, jaka istnieje między
wysoką sprawnością czytania a sukcesami w nauce szkolnej. Wysoką sprawność w
czytaniu osiąga ten uczeń, który poprawnie i szybko odczyta tekst, załączone do
niego polecenia i zrozumie istotę problemu, a następnie szybko i poprawnie
wykona załączone zadania. Im wyższy stopień opanowania przez ucznia cichego
czytania ze zrozumieniem, tym większe jego sukcesy w szkole. Braki w zakresie
sprawności cichego czytania ze zrozumieniem są główną przyczyną niepowodzeń
szkolnych.
Rola umiejętności cichego czytania ze zrozumieniem będzie wzrastać. Ciche
czytanie jest podstawową metodą w samodzielnym uczeniu się, przydaje się też
przy korzystaniu z komputera, do odbioru przekazów medialnych.
(zob. Co czyta młodzież?)
Bibliografia:
Baranowska Ewa: O czytelnictwie słów kilka...
"Biblioteka w Szkole" 2003
nr 10 s. 2
Bilska Grażyna: Wybory czytelnicze -uwarunkowania i motywy. "Poradnik
Bibliotekarza" 2004 nr 6 s. 3-6
Dymmel Anna, Krajka Jolanta: Co czytają licealiści? "Biblioteka w
Szkole" 2003 nr 9 s. 5
Dziurlikowska Kazimiera: Czy warto czytać książki w epoce Internetu? "Nowa
Szkoła" 2001 nr 2 s. 26-27
Maciejewska Agata: Co zrobić, żeby dzieci czytały? "Biblioteka w
Szkole" 2003 nr 1 s. 6-7
Tyła Alicja: Czy można zachęcić dzieci do czytania? "Biblioteka w
Szkole" 2003 nr 12 s. 6-7
Nauczyciel bibliotekarz
D. Woszczek
Ankiety na temat czytelnictwa zostały
przeprowadzone dwukrotnie: w II półroczu 2006/2007 w pięciu wybranych pierwszych
klasach gimnazjum. Wyniki podobnych pytań są porównywalne. Prawie wszyscy
ankietowani czytają książki, tylko że połowa sięga po książkę często, a druga
połowa rzadko. Z odpowiedzi wynika, że ci co czytają rzadko ograniczają się do
czytania lektur. Najchętniej czytane są książki przygodowe, fantastyczne,
horrory.
Zdecydowana większość czyta także czasopisma, a wśród tytułów w obu badaniach
ankietowych na pierwszym miejscu z dużą przewagą uplasowało się
"Bravo".
Wyniki ankiety odzwierciedlają obraz zainteresowań czytelniczych czytelników w
tej grupie wiekowej. Ich poszukiwania krążą wokół literatury współczesnej,
młodzieżowej i przygodowej. Wymienione tytuły ostatnio przeczytanych książek
sugerują,
że najczęściej czytana jest lektura obowiązkowa. Dla wielu uczniów kontakt z
książką jest zbyt rzadki.
Bestsellery
Nastolatków
Złota
Dziesiątka
1.Joanne K. Rowling -Harry
Potter i...(wszystkie
części)
2.Christiane F. - My, dzieci z dworca ZOO
3.Barbara Rosiek - Pamiętnik narkomanki
4.Meg Cabot -Pamiętnik księżniczki
5.Daniel Defoe -Robinson Cruzoe
6.Eric-Emmanuel Schmitt -Oskar i pani Róża
7.Henryk Sienkiewicz -W pustyni i w puszczy
8.Antoine de Saint-Exupery -Mały Książę
9.Lucy M. Montgomery -Ania z Zielonego Wzgórza
10.R. L. Stine -seria Ulica Strachu
